КР Эл акыны Вячеслав Шаповалов акыркы сапарга узатылды

Кыргыз адабияты оор жоготууга учурады. Кыргыз Республикасынын Эл акыны Вячеслав Шаповалов 75 жаш курагында дүйнөдөн кайтты. Акын, котормочу, адабиятчы Шаповалов Вячеслав Иванович Фрунзе (азыркы Бишкек) шаарында 1947-жылы 28-октябрда туулган. 1971-жылы КМУнун филология факультетин бүтүргөн. 1975-жылдан СССРдин 50 жылдыгы атындагы КМУнун орус адабиятынын теориясы жана тарыхы кафедрасында стажер-изилдөөчү, 1976-1979-жж. анын аспиранты болгон. Филология илимдеринин доктору. Профессор. Эмгек жолун 1971-жылы Пржевальск пединститутунун окутуучусу болуп иштөө менен баштаган. 1979-жылдан СССРдин 50 жылдыгы атындагы КМУнун орус адабиятынын теориясы жана тарыхы кафедрасында окутуучу, улук окутуучу, 1982-жылдан кафедранын доценти, КМУУнун илим жана жаңы технологиялар боюнча проректору толугу менен…..

Мухаммад Юсуф: Сен да бир күн өтөсүң ынан, Мээрим калат, махабат калат

Мухаммад Юсуф Өзбекстан эл акыны. Көрүнүктүү коомдук ишмер. 1954 – жылы Андижан облусунун Мархамат районунда туулган. Орус тили жана адабияты факультетин бүтүргөн. Ондогон китептердин автору. 2001 – жылы дүйнө салган. Өзбекстан Оо, Ата Мекеним, Энемдей өлкөм, Өзбекстан, жанымды төшөйм саяңа. Сендей мээрман жок, Сендей көркөм. Римди алмашпасмын беде-паяңа.   Бир жагың суу болсо, бир жагың кырлар, Канча журтту көрдүм, канча тагдырлар. Кайда барсам сүйөп, башты тик тут деп. Тоолоруң изимден ээрчишип жүрөт.   Көрдүм сулуулардын эң перилерин, Же мажүрөө, же бир момун адаммын: Париждин эң сулуу ресторандарын, Жалгыз тандырыңа дагы толугу менен…..

Зайырбек Ажыматовго эстелик тургузулду

Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмер, акын  Зайырбек Ажыматов 2020-жылдын 28-апрелинде 44 жаш курагында мезгилсиз дүйнөдөн кайткан. Бүгүн, акындын сөөгү жаткан Ала-Арча көрүстөнүнө эстелик тургузулду. Маркумду эскерүүгө Кыргыз Республикасынын Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министри Азамат Жаманкулов жана акындын үй бүлөсү, калемдештери, достору, кесиптештери катышты. Акын “Азаттык” радиосунда маданият темасындагы окуяларды чагылдырып иштеген. Анын «Жалгыздык» (1996-ж.), «Мелмил» (2005-ж.), «Нөлү көп жылдар» (2011-ж.), «Жүрөктөгү бороон» (2019-ж.) ыр жыйнактары жарык көргөн. Анын ырларына обончу-композиторлор обон жаратып, эл арасында ырдалып жүрөт.

Курбаналы Сабыров: Мына жаз – жер денесин гүлдөр бүлөп, күйөөгө барар кыздай куп жасанган

Чырактар Кыштак түнү – кыздын кара чачындай. Жылдыздардай жымыңдашып көрктөгөн, Айланайын айылымдын оттору, Үй-үйлөрдөн үлбүрөшүп өчпөгөн!   Оо чырактар максатымдын оттору! Түндөр бою мага жарык чачышкан, Түндөр бою мага кошо жанышкан, Түйшүк тарткан түндөрүмдүн оттору, Бүл-бүл жанып эми алыста калышкан… Оо чырактар сагынычымдын оттору, Сагынамын, сагынамын алыстан!   Кусалык Олтурам кафеде, Шампанга кол сунам. Олтуруп ордумда, Өзүмдү жок туям…   Мастыктан ичпеймин Шаттыктан күлбөймүн Нур чачкан шамдарды Тиктеймин, тиктеймин…   Көбүргөн шампандын, Көбүгүн үйлөймүн. Эмнеге…Эмнеге Шам болуп күйбөймүн?   Өмүрдө каталык, Өкүнөм кыйналып. Көңүлдө капалык, Көкөйдө кусалык.   ***** Не толугу менен…..

Фатима Абдалова: Ыр деген – бул Өмүрдүн айнегинен, Чагылып турду дүйнө ар жеринен…

КР Маданиятына эмгек сиңирген ишмер, Алыкул Осмонов, Жолон Мамытов атындагы адабий сыйлыктардын жана ТүркСОЙ эл аралык уюмунун Абай атындагы сыйлыгынын лауреаты акын Фатима Абдалованын “Улуу Тоолор” басмасынан “Ыр деген – бул Өмүрдүн майрамында” жана “Мен апамды көйнөгүнөн тааныгам” аттуу жаңы китептери куйрук улаш жарык көрүүнүн алдында турат. “Ыр деген – бул Өмүрдүн майрамында” аттуу китебинде да акындын жалпы поэзиясында башкы тема болуп келаткан – Адамдын – адилеттүүлүк, мээримдүүлүк, ыймандуулук, кайрымдуулук сапаттарына басым жасалат. Ошол асыл сапаттары менен гана Адам – “Адам” атына, адамдык акыл-эске, интеллектке татыктуу болуп, бул дүйнө-өмүрдүн не толугу менен…..

Атантай Акбаров: Ата Журт да акынын сакташ керек!.. Акын деген – Мекендин визиткасы

Акын деген – булбулдун түп нускасы Теңдик дешип карманып Теңир сөзүн, Теңдик үчүн жол чалып, кыйнап өзүн. Башкалардын жүрөгүн сакайтам деп, Жаралашат акындар жүрөктөрүн.   Чындык калып, чындык деп акын өлсө, Акын каалайт калкынын ойгонгонун. Эл укугун талашып тирандардан, Таланттардын көп көрдүк шорлогонун.   Ыйман калып, ыйман деп акын өлөт, Ыймандуу бий калкына жакын келет. Акын деген сатылбайт базарларда, Сатылгандар болсо, алар акын эмес!..   Аялдарды урунуп буюм сымак, Гарем куруп, шах, султан турса куунап, Аялзатын акындар даңазалап, Алып чыгат бийикке дастан курап.   “Түшпөс каган – билсеңер эл болот!..” толугу менен…..

Акын Самидин Стамбеков:

  “Көкүрөгүндө ыры бар адам жер тандабайт, Бишкектен кетсем да, поэзиядан кеткен жокмун”   Самидин Стамбеков 1959-жылы 8-мартта Чаткал районундагы Каныш-Кыя кыштагында туулган. 1980-жылы Ош мамлекеттик педагогикалык институтунун филология факультетин бүтүргөн. Орто мектепте мугалим, директордун орун басары, директор болгон, райондук “Чаткал оттору” гезитинен баштап, республикалык, областтык газеталарда иштеген. 2008-жылдан бери карата Жалал-Абад областтык “Дил” гезитинин башкы редактору болуп иштеп келе жатат. “Алыстан жазылган каттар” (2002-ж.), “Самидиндин санаты” (2011-ж.), “Тирүүлүк – өзү көз ирмем” (2015-ж.) ыр жыйнактарынын автору, жыйырмадан ашык китептин редактору, медицина, биология багытындагы ондон ашык окуу китептеринин котормочусу. “Кыргыз толугу менен…..

Акын Гулмира Рысбаеванын “Ырларым менин сырларым”аттуу кечеси өтөт

2-февраль саат  15.00дө Т.Абдумомунов атындагы Кыргыз Улуттук Академиялык драма театрында акын Гулмира Рысбаеванын “Ырларым менин сырларым”аттуу чыгармачылык кечеси өтөт. Кечеде акындын ырлары окулуп, обондуу ырлары белгилүү ырчылардын аткаруусунда тартууланат.

«АЯЛДАН ГЕНИЙ ЧЫКПАЙТ…» же кыздар поэзиясынын табияты жөнүндө

Аялдар поэзиясы оор экенин, анын ичинде кыргыз аялдар поэзиясы андан да эки эсе оор экенин угуп, көрүп жүрөбүз. Себебин ар кайсы жоромолго тууралап коебуз. Филология илимдеринин доктору, акын Аида Эгембердиеванын 2003-жылы жазган бул  макаласы көптөгөн суроого жооп берчүдөй.   Дегеле поэтикалык чыгарманы эркек же аял жаратканын айырмалоо ким үчүн маанилүү? Анткени, ыр окуп жаткан окурман эң ириде аны ким жазгандыгына эмес, андагы айтылып жаткан ойдун, туюнтулган маанайдын, сезимдин канчалык чындыкка, табигыйлыкка коошкондугуна, мурункуларга салыштырганда канчалык өз алдынча болгондугуна, эмнени айтайын дегенине көңүл бурат эмеспи. Ошол ырдан өзүнүн көңүл-көйүндөгү бугуп жаткан толугу менен…..

Калемим азап- кайгымды көбүрөөк козгоп туруп алат

Акын деген алты ооз сөздү курап койбостон турмуш чындыгын чагылдырат эмеспи. Аны сыңары көкүрөгүнө көөнөрбөс ырларды камтыган акын Эрлан Жумагазиев менен болгон маек. — Акын акын болуш үчүн сөзсүз эле бирөөнө ашык болуш керекпи же ыр жазууга башка нерселер да түрткү бере алабы? — Жүрөктө сүйүү болбосо, ырдын жаралуусу да кыйын. Жаралса да ал — жасалма. Бул жердеги айтайын деген маселе сүйүү — ириде чыгармачылык жолун сүйүү. Ансыз акындын атылып чыгышы кыйын. Ошондой эле башка нерселерди да, (айталы, жаратылышты, Мекенди, эне- атаны деген сыяктуу) сүйө билүү кажет. Экинчиден, сезим кылдарын толугу менен…..