Ибрагим Түркхан: Султан Раев заманбап жазуучу

Азыркы кыргыз адабиятынын таанымал өкүлдөрүнүн бири Султан Раев абанын бүгүн туулган күнү экен. Ал, Түркияда эки китеби жарык көргөн, көптөгөн мамлекеттерде сыйлык алган заманбап жазуучу! Абаны бүгүнкү туулган күнү менен куттуктап, “Жылдыздарды аралап-Yıldızların Arasında” аталыштагы китебимде ага арнаган бөлүмдү назарыңыздарга тартуу кылам. Султан абага чың ден-соолук, чыгармачылык көптөгөн ийгиликтерди каалайм. “Султан Раев заманбап жазуучу” Чынгыз Айтматов, чындыгында кыргыз адабиятынын эң улуу жазуучусу болуу менен бирге, түрк дүйнөсүнүн жана дүйнөлүк адабияттын да эң алдыңкы жазуучуларынын бири. Айтматов жараткан чыгармалары аркылуу кыргыз адабиятын дүйнөгө таанытып, элинин маданиятын эң сонун чагылдыруу милдетин жогорку толугу менен…..

Кожогелди Култегин: Чындык менен чыңалган Чыныбай Акунович!

Чындык менен чыңалган Чыныбай Акунович! Опоосуз дүйнөнү, тагдырдын таш боорлугун караңыздар, эки-үч айдан кийин 60 жашка толо турган досума, ага арнап мааракелик куттук жаза турган досума бүгүн минтип көз-жаш төгүп эскерүү жазып олтурам… Чыкемдин бизден да жакшы көргөн жан курбусу бар эле – Чындык деген! Башкадан алыстаса да, Чындыктан эзелим алыстабайт болчу! Башканы кой, бизнесте, башканы кой, саясатта Чындыкты жанынан чыгарбаганда – таазим кылып, тан бердик! Чыныбай дагы – Чыке болчу, Чындык дагы – Чыке болчу! Чыныбай таланттуу акын катары таанылып турган кезинде биз үчүн Чыңгыз Айтматовго жолугуш, бет-маңдай келиш толугу менен…..

Кыял Тажиева: Акыркы кездешүү

Акыркы кездешүү Көрсө көбү кыска тура. Ошол үчүн маанилүү болду окшойт да. Бул жарыкта биз өтө, өтө эле аз кездештик. Бирок, күнүгө жанда жүргөн көп адамдарга караганда өтө жакын элек. Ал менин – Зайырбек Ажыматов байкем болчу эле да. Кызыгы анын чын эле кымбат адам экени, өтө таланттуу экени, анан да кыргызга керек экени кокусунан эле жаздын бир жайдары кечиндеги суук кабардан кийин, чок баскандай секирип, жакшы күндөрдү колдон тарттырып жибергенде гана сезилип калды. Кеч билип калдык. Анын кыргызга чындап керек экенин өзү да билчү эместир. Анан, аны аңдап биз толугу менен…..

Европага саякат

Париж – Ай менен Күндүн ширелүүсү Биз Германиядан Франциянын аймагына өткөндө жапжашыл дуб, карагай, кайың өрдөгөн чар-тараптуу чөлкөм гүлгө оронгон кичинекей шаарчаны элестеткен күмбөздөрдү артка калтырып, эч кимдикине окшобогон (немец, бельгиялык ж.б.) архитектуралык ансамблдеги шаңдуу калаага алып кирди. Мына, Франция! Ишенгиң келбейт. Кайсыл тарабын караба, көздүн жоосун алган сулуулук. Америкалык улуу жазуучу Эрнест Хемингуэй: “Париж – бул дайыма сени менен кошо болчу майрам” – деп айтканы төгүн эместей. Бир күн мурда 14-июлда Франция мамлекетинин көз карандысыздыгынын күнү белгиленген экен. Түркүн түс гүлдөрдүн парадында шаңга бөлөнгөн Париждин абасы ачык, асманы көкмөк. толугу менен…..

Кыял Тажиева: Акын жүрөктөрдүн өртү менен Өкмөт идеологиясын ишке ашырууга мезгил келип жетти

Соңку учурдагы эки чыгаан таланттын удаа дүйнө салып узап кетишинен улам коомчулукта, айрыкча адабият ишмерлеринин арасында кызуу талкуу орун алды. “Таланттарды өз учурунда кандай баалай алдык, баркына жете алдыкпы?”, “Алар кандай жашап өттү” ж.б. ушул темалардын тегерегиндеги талкуу кызып отуруп чыгармачыл инсандарды мамлекет камкордукка алыш керекпи, албаш керекпи деген ойлор жаралды. Айрымдары камкордукка алуунун кажети жок десе, бир даары Өкмөт ушундай кырдаалдан, учурдан пайдаланып улуттук идеологияны ишке ашырыш керек деген пикирин билдирди. Чынында мындай талаштуу пикирлерге ким кандай баа берет, чындап эле Өкмөт чыгармачыл инсандарды камкордукка алыш керекпи? Бул пикирлерди толугу менен…..

Садык Алахан: Акындан айрылуу

Акындан айрылуу (Эссе) Адам турмушунун күзгүсү болгон адабияттын алмустактан бери келаткан жолунда ага адал кызмат өтөп, анын аруулугун андан бетер арттырган ашкере пакиза өкүлдөрү ар убакта боло келиптир. Адабий ишмердиги менен адамдык насили бөтөнчө бир шайкеш келген андай инсандар, адабий турмуштан айкын болуп жүргөндөй, тилекке каршы, анча деле арбын болбойт экен. Төл адабиятыбызда аруулуктун мындай айныксыз белгиси болуп, өзүмдүн жеке ишенимимде, алгачкы муундун өкүлдөрүнүн арасынан айтылуу Мукай Элебаев эсептелсе, адабиятыбызга алтымышынчы жылдары келишкен муундун ичинен Жолон Мамытовдун адамдык асыл сапаты өзгөчө бир сезимди пайда кылат. Ырасында эле акын мага мейли толугу менен…..

Талантаалы Бакчиев: Аман Саспаевдин “Каныкейдин алтын билериги” жөнүндө

Аман Саспаевдин “Каныкейдин алтын билериги” жөнүндө “Манас” эпосунун мотивинде 1991-жылы жазылган көркөм адабияттын аңгеме жанрындагы бул чыгарма С.Каралаевдин вариантындагы үчилтиктин биринчи бөлүгүндө баяндалган – “Каныкейдин ордосун Абыке, Көбөштүн талап кетиши” аттуу окуянын негизинде жазылган. Жазуучунун С.Каралаевдин вариантына кайрылгандыгынын себеби да бар. Биринчиден: 1958-1960-жылдардагы кыскартылган курама варианттан жана С.Каралаевдин, Ж.Мамайдын айтуусундагы варианттан сырткары бул окуя башка варианттарда (1991-жылга чейин) жарык көрө элек эле. Экинчиден: окуя биринчи менен экинчи бөлүктөрүнүн ортосундагы байланыштыруучу окуя болуп эсептелинет. Ал эми негизинен окуянын өзү, мааниси жана мазмуну жагынан көбүнчө экинчи бөлүккө жакыныраак. Үчүнчүдөн: кыскартылган курама вариантка толугу менен…..

Абдыжапар Эгембердиев: Көп ичинде касиеттүү кыргыз эл, Кудай колдоп, турсаң экен саламат!

Урматтуу мекендештер! Учурда “Таажы вирусу” дүйнөнү дүрбөлөңгө салып жатат. Кыргызстанда да өзгөчө абал киргизилип, элге түшүндүрүү иштери жүргүзүлүүдө. Мындай абалда ар бирибиз өзүбүздүн саламаттыгыбыз үчүн мыйзамга, тартипке баш ийип үйдө болуубуз керек. Бул убактылуу гана көрүнүш. Кыргыз эли кылымдардан бери найзанын учунда, кылычтын мизинде болуп, мындан да кыйын кырдаалдарды жеңип келген. Биримдик менен бул күндөрдү да артка таштайбыз, бул илдетти да жеңебиз. Баарыңыздарга сабырдуулук, ден-соолук, узак өмүр тилейбиз. КР Улуттук жазуучулар союзунун Башкармалыгы.                                   толугу менен…..

Акжол Доранбек уулу: Калемдештен пикир

Калемдештен пикир 2010-жылдан бери тарта адабий чөйрөгө аралаша баштаган жаш калемгерлердин өз окурмандарын таап, өздүк чыгармачылык духун шыктандырууга социалдык тармактардын кенен жайылышы бир топ пайдасы тийди десек болот. Азыркы учурда адабият сүйүүчүлөрүнө, адабий чөйрөгө таанылган жаш калемгерлердин таанымал болушуна да дал ушул социалдык тармактардын таасири күч болду. Социалдык тармактар маалыматтык майдандын эле эмес, адабий майдандын очогуна айланып баратат. Менин жеке оюмда, мындай шарттын түзүлүшү бир четинен жаш чыгып келе жаткан калемгерлердин демине дем кошуп, жаштардан турган топтордун түзүлүшүнө, чыгармачылык атаандаштыктын өрчүшүнө жакшы түрткү болду дегенибиз менен, экинчи тарабынан ушул келе толугу менен…..

Назира СААЛИЕВА: «Жамандын жары болгончо, жакшынын жесири болгон жакшы»

Назира СААЛИЕВА: «Жамандын жары болгончо, жакшынын жесири болгон жакшы» Эрнисим, жаным, алтыным, байым (байым дегенимди жактырчу элең) кечээ, 5-мартта, кыркыңды өткөрдүк. Ыйладык. Жоктодук… Сөзүңдү, өзүңдү эстедик… Кызыл-Туудагы классташтарың келип, “күмбөзүңдү тургузуп беребиз” дешти. Бүгүн Мелис байкенин достору келет. Сендей асыл адамды жоктоп жазуу мага аябай оор болду. Мелис байке тууралуу китеп чыгарганда баш сөзгө: “Мелис Эшимканов… Аскадай зор кишим кулады. Болгон жүрөгүң менен сүйгөн адамың жөнүндө жазыш өтө эле кыйын экен. Бир жыл бою ушул баш сөздү жаза албай кыйналдым. Күндө кечкисин компьютердин маңдайында олтурам, кагаз менен тиктешем, көздөн чолок толугу менен…..