Садык Алахан: Акындан айрылуу

Акындан айрылуу (Эссе) Адам турмушунун күзгүсү болгон адабияттын алмустактан бери келаткан жолунда ага адал кызмат өтөп, анын аруулугун андан бетер арттырган ашкере пакиза өкүлдөрү ар убакта боло келиптир. Адабий ишмердиги менен адамдык насили бөтөнчө бир шайкеш келген андай инсандар, адабий турмуштан айкын болуп жүргөндөй, тилекке каршы, анча деле арбын болбойт экен. Төл адабиятыбызда аруулуктун мындай айныксыз белгиси болуп, өзүмдүн жеке ишенимимде, алгачкы муундун өкүлдөрүнүн арасынан айтылуу Мукай Элебаев эсептелсе, адабиятыбызга алтымышынчы жылдары келишкен муундун ичинен Жолон Мамытовдун адамдык асыл сапаты өзгөчө бир сезимди пайда кылат. Ырасында эле акын мага мейли толугу менен…..

Талантаалы Бакчиев: Аман Саспаевдин “Каныкейдин алтын билериги” жөнүндө

Аман Саспаевдин “Каныкейдин алтын билериги” жөнүндө “Манас” эпосунун мотивинде 1991-жылы жазылган көркөм адабияттын аңгеме жанрындагы бул чыгарма С.Каралаевдин вариантындагы үчилтиктин биринчи бөлүгүндө баяндалган – “Каныкейдин ордосун Абыке, Көбөштүн талап кетиши” аттуу окуянын негизинде жазылган. Жазуучунун С.Каралаевдин вариантына кайрылгандыгынын себеби да бар. Биринчиден: 1958-1960-жылдардагы кыскартылган курама варианттан жана С.Каралаевдин, Ж.Мамайдын айтуусундагы варианттан сырткары бул окуя башка варианттарда (1991-жылга чейин) жарык көрө элек эле. Экинчиден: окуя биринчи менен экинчи бөлүктөрүнүн ортосундагы байланыштыруучу окуя болуп эсептелинет. Ал эми негизинен окуянын өзү, мааниси жана мазмуну жагынан көбүнчө экинчи бөлүккө жакыныраак. Үчүнчүдөн: кыскартылган курама вариантка толугу менен…..

Абдыжапар Эгембердиев: Көп ичинде касиеттүү кыргыз эл, Кудай колдоп, турсаң экен саламат!

Урматтуу мекендештер! Учурда “Таажы вирусу” дүйнөнү дүрбөлөңгө салып жатат. Кыргызстанда да өзгөчө абал киргизилип, элге түшүндүрүү иштери жүргүзүлүүдө. Мындай абалда ар бирибиз өзүбүздүн саламаттыгыбыз үчүн мыйзамга, тартипке баш ийип үйдө болуубуз керек. Бул убактылуу гана көрүнүш. Кыргыз эли кылымдардан бери найзанын учунда, кылычтын мизинде болуп, мындан да кыйын кырдаалдарды жеңип келген. Биримдик менен бул күндөрдү да артка таштайбыз, бул илдетти да жеңебиз. Баарыңыздарга сабырдуулук, ден-соолук, узак өмүр тилейбиз. КР Улуттук жазуучулар союзунун Башкармалыгы.                                   толугу менен…..

Акжол Доранбек уулу: Калемдештен пикир

Калемдештен пикир 2010-жылдан бери тарта адабий чөйрөгө аралаша баштаган жаш калемгерлердин өз окурмандарын таап, өздүк чыгармачылык духун шыктандырууга социалдык тармактардын кенен жайылышы бир топ пайдасы тийди десек болот. Азыркы учурда адабият сүйүүчүлөрүнө, адабий чөйрөгө таанылган жаш калемгерлердин таанымал болушуна да дал ушул социалдык тармактардын таасири күч болду. Социалдык тармактар маалыматтык майдандын эле эмес, адабий майдандын очогуна айланып баратат. Менин жеке оюмда, мындай шарттын түзүлүшү бир четинен жаш чыгып келе жаткан калемгерлердин демине дем кошуп, жаштардан турган топтордун түзүлүшүнө, чыгармачылык атаандаштыктын өрчүшүнө жакшы түрткү болду дегенибиз менен, экинчи тарабынан ушул келе толугу менен…..

Назира СААЛИЕВА: «Жамандын жары болгончо, жакшынын жесири болгон жакшы»

Назира СААЛИЕВА: «Жамандын жары болгончо, жакшынын жесири болгон жакшы» Эрнисим, жаным, алтыным, байым (байым дегенимди жактырчу элең) кечээ, 5-мартта, кыркыңды өткөрдүк. Ыйладык. Жоктодук… Сөзүңдү, өзүңдү эстедик… Кызыл-Туудагы классташтарың келип, “күмбөзүңдү тургузуп беребиз” дешти. Бүгүн Мелис байкенин достору келет. Сендей асыл адамды жоктоп жазуу мага аябай оор болду. Мелис байке тууралуу китеп чыгарганда баш сөзгө: “Мелис Эшимканов… Аскадай зор кишим кулады. Болгон жүрөгүң менен сүйгөн адамың жөнүндө жазыш өтө эле кыйын экен. Бир жыл бою ушул баш сөздү жаза албай кыйналдым. Күндө кечкисин компьютердин маңдайында олтурам, кагаз менен тиктешем, көздөн чолок толугу менен…..

ДАНИЯР ИСАНОВ: Сары чемодан

САРЫ ЧЕМОДАН (Эссе) Обончу, маркум Калмурат Рыскуловго! Жетпеди деп көксөгөн талабына, Жан досум, кейибегин абалыма. (Турар КОЖОМБЕРДИЕВ) Анда мен “өлүм”, “жашоо”, “турмуш” – деген нерсенин өзүн айра тааный албаган аңкоо бала элем. Энемдин кашында эркелеп, өмүрдүн маңызы эмне экенинен кабары жок кезимде, жетилген курак кучагын жая тосуп алды. Алигүнчө көз алдымда. Ошол жылы алгач ирет жансыз адамдын сөөгүн көрүп, денем үрккөнү эч эстен кетпейт. Сексенден өтүп чоң атам акка моюн суна, а дүйнө жайга сапар алды. Элеттен тыш, калаада көп кабаттуу үйдөн чыкпай, бал муздак жеп чоңойгон тагдырымды бир жектедим толугу менен…..

Э.Эрматов: Рухий дүйнөсү жабыр тарткан элдин өйдө болуп кетүүсү кыйын

ЖООПКЕРЧИЛИК * * * Пенде болуп жаралгандан кийин ар бирибиздин өзүбүзгө тиешелүү Алла Тааланын алдында, жашап турган коомубуздун алдында, ага-туугандын, бала-чаканын алдында аткара турган жоопкерчилигибиз бар. Аны өз убагында моюнубузга алып астейдил аткаруу менен адам болуп баш көтөрүп жүрөбүз. Ошол жоопкерчиликти алганыбыз менен биз кадыр-барктуубуз. Ошону менен алдыбызга койгон аруу-асыл максаттарыбызга жетебиз. Биз аны канчалык даражада аткарганыбызга жараша башкалар мамиле кылып баа берет. Ошого жараша жөндөмүбүз канчалык экендиги байкалат. Жоопкерчилик бар жерде, адамга ишеним артылат. * * * Биздин эң ыйык жоопкерчилигибиз – Мекен алдындагы жоопкерчилик. Миңдеген жылдар бою ата-бабаларыбыз толугу менен…..

Э.Эрматов: Акындык бул тагдыр экендигин мага Пушкин үйрөттү

АДАБИЯТ ИНСТИТУТУ * * * Насип буйруп Москвадагы Адабият институтунда окуп калдым. Башка окуу жайларда кандай экендигин билбеймин, бизде жумасына бир күндү «чыгармачылык күн» деп койчу. Бул күнү жалаң семинарда бири-бирибиздин ырларыбызды талкуулап өткөрчүбүз. Кемчилдиктерибизди аябай бетке айтаар элек. Ачуу сындарга чыдабай ыйлаган күндөрүбүз да болду. Мындан сырткары айына үч-төрт жолу шаардын театрларына кирүү үчүн ар бирибизге бекер билет таратып берчү. Кап, ошондо кийинчерээк драма жазарымды билсем, бир да билетимди күйгүзбөй спектаклдерге барып турмакмын. Ошондой болсо да шаардагы дээрлик бардык театрлардын босогосун аттап, чыгармачылык дем-илебин туюп калганыма азыр ичимен сыймыктанам. толугу менен…..

Э.Эрматов: Адабият – көрүнгөн адам соода кылып кете бере турган базар эмес

ПОЭЗИЯ * * * Поэзиянын эң орчундуу касиети – ыймандай сырды жашырбай окурманга тартуулоо. Акындын бугу, ой-санаасы, жүрөк дарты ырларында чагылып турбаса, анда андай ырлар кунарсыз, супсак. Акын өзүн жазуудан качып көмүскөдө алып жүрсө, жан дүйнөсүн ашкере кылуудан качса андай акындан шектенүү керек. Өзүнө өзү шектенген жандан олуттуу бир нерсе күтүүгө болбойт. Анткени ал өзүн гана эмес, окурмандарын да сыйлабайт. Жан дүйнөсүнүн жардылыгын жарыя кылып коюудан коркот. Ыймандай сыр гана акынды акын кылып турат. * * * Акындын башкы каарманы жеке өзү жана тагдыры. Тагдыры жок акындан дурус чыгармалар чыкпайт. толугу менен…..

ДАНИЯР ИСАНОВ: БАШ

(Эссе) Баш жөнүндө ойлонгондо, бабалардын элестери биринен сала бири ээрчип, көз алдыма тартылат. Мен алардын элестеринен бизге окшоп башка журтка башын ийип тизе бүкпөстөн, ажалды да айкөлдүк менен кабыл алган эр көкүрөк кишилерди көрөм. Алар эч качан ийин куушура “алакандай журтумду багалбай калдым” деп көздөрүн жалдыратпай, өз элин өгөйлөбөстөн баш болуп берген. Азыр бизди бөтөн журттун алдуу-күчтүү баштары башкарып калганын эстегенде зээн кейийт… * * * – Башың баш, багалчагың кара таш! – деп, зекишчү улуулар кичүүлөрү ката кетирсе. Анан башын жоготкон адам ошол сөздөн туура тыянак чыгарып туруп, өз толугу менен…..