Расул Гамзатов: А мен болсо, тоо башынан силер деп, Күлүмсүрөп, күн кучактап келемин

Тоолук карыялар Жашайт тоодо карылар, Намыска бек, шертке бек. Сөзү өлсө, өмүрү Өлүм менен шерттелет.   Жаза басуу, жаңылуу Түк кездешпейт аларда. Баасын берет бир карап, Адал менен арамга.   Көзү ачыктай айтышат, Кимдин эмне болорун. Жоодон өлүп ким эртең Кимге дөөлөт конорун.   Калп айтканга тетири Келет бата беришип. Адилдикти кулаган, Атка кетет эңишип.   Тили жүйрүк береки Ак сакалчан карыя, Айткан сөзү кынаптап, Мүлдө адамга жарыя.   Кагылайын карылар, Журт эгеси өзүңсүң. Караңгыда жол тапкан Калктын кара көзүсүң.   Чабандестин айылга Не келгенин билесиң. Жакшылыкты кудайдан Жана дайым толугу менен…..

ТҮБӨЛҮК – СӨЗ МЕНЕН МУЗЫКА

Учурдагы, заманбап поэзия ааламынын көрүнүктүү өкүлү, акын – Вадим Терёхин, Россиянын жазуучулар Союзунун тең төрагасы. Москвада орус тилинин эл аралык академиясынын вице-президенти жана академиянын анык мүчөсү, Россия боюнча жалпы “Россия жазуучулар Союзунун” Калуга областындагы бөлүмүнүн төрагасы жана Калуга областынын II даражадагы мамлекеттик кеңешчиси, “Дубалсыз дүйнө” эл аралык поэтикалык кыймылынын координациялык Кеңешинин мүчөсү, Санк-Петербургдагы Петровдук илимдер академиясы менен искусствонун анык мүчөсү. 1963-ж. Тула областында төрөлүп, Казандагы жогорку аскердик ракеталык команданын инженердик адистигин ата-энесинин талабы менен мыкты окуп, көп жыл “Байкоңур” космодромунда кызмат өтөгөн. Адабиятка болгон кызыгуусу аны өмүр бою коштоп жүргөндүктөн, толугу менен…..

Иван Бунин: Муза

Муза Ал кезде мен өтө деле жаш эмес болчумун. Ошого карабастан эмнегедир живопистен сабак алгым келди. Деги эле мен живописти жанымдай жакшы көрчүмүн. Ошентип Тамбов губерниясындагы өз үйүм, өлөң төшөгүмдү таштап, кышты Москвадан өткөрдүм: сабакты болсо анча-мынча тармалдашкан узун майлуу чачын кежигесин көздөй бура таштаган, оозунан мүштөгү, үстүнөн анар түстүү баркыт курткасы, бутунан кыжырыма өзгөчө тийген киргилт, боз түстөгү байпагы түшпөгөн, анан калса, адам менен сүйлөшүп жатканда кербезденип, окуучусунун ишине көзүн жүлжүйтө баа беримиш болуп, ар дайым: – Дурус, дурус… Ийгилик алыс эмес – деп кайталай берчү талантсыз, бирок кыйла толугу менен…..

Абдулла Орипов: Бул жашоодон көңүлү сууган адам, кеселдеген тулпарга окшоп турат

Абдулла Орипов (1941-2016) Дарчы Булут жандап… Асмандын так алдында Кирпиктеги көз жаш сымал дарчы тур. Кылыч мизи – аркан менен ал мында Көзүн жумуп басып кирди – шарт ушул.   Колдогула, кол чапкыла, чап толук?! Кандай чапчаң! Кандай эпчил! Кашайбай… Бизчи… биздин көзү ачыктар баш болуп Даңгыраган жолдо жүрбүз баса албай…   Сагыныч Үзүк-үзүк булуттар, Чексиз асман, Тоо артында төтө жол – айкын белек. Мекендебей… бар түйшүк кетип баштан, Мен бүт-бойдон кашыңа кайткым келет!   Ичтим тагдыр шарабын ачкыл-кычкыл, Сездим асман чапчыган кумар күчүн. Билдим – адам жашабайт жайдыр-кыштыр Сынап толугу менен…..

Бертольд Брехт: Дүйнөдө канчалык көп китеп болсо – суроо да көп дал ошончо

Суу бара жөнүндө баллада Дүйнөдөгү улуу адамдар жөнүндө Санжыралуу кабар уктук көп ирет. Алар чыкса жылдыздардай жаркырап, Эгер кетсе күн баткандай сезилет.   Жок анчалык кусаматтык бул ырда, Бирок бизге, – аларды ичирип-жедирген, – Баткан менен чыккандары баары бир А ким төлөйт чыгымды анда берилген?   Тыным албай тегеренет суу бара Бир калыпта ала салган карааны. Бирок суунун бир милдети ак экен Түбөлүккө айландырыш бараны.   Башыбызда кожоюндар көп болду Арасында көркоолору дагы бар. Жолборстор да, жорулар да, камандар, Биз тойгузган андайлардын баары бар.   Тепсешти алар эх! Биринен бири толугу менен…..

Рюноске Акутагава: Караңгыдагы маек

Караңгыдагы маек Үн. Сен мен ойлогондон таптакыр башка адам болуп чыктың. Мен: ага мен күнөөлүү эмесмин. Үн. Ошентип ойлотуп мени чаташтырган сенсиң. Мен. Жок. Мен эмесмин. Үн. Бирок сенин бардык көркөм, керемет нерселерди жакшы көрөрүңдү билем. Же жөн эле жакшы көргөнсүп жүрөсүңбү? Мен. Жакшы көрөм. Үн. Эмнени жакшы көрөсүң? Көркөм чыгарманыбы же өзүң сүйгөн аялдыбы? Мен. Анысын да, мунусун да. Үн. (кекээр күлкү менен) минтип айтуу менен сен өзүңө-өзүң каршы чыккан жоксуңбу? Мен. Каршы чыккан жокмун. Аялды сүйгөн адам байыркы кооз, керемет фарфор буюмун сүйбөшү мүмкүн. Ал фарфордун кооздугун, кереметин толугу менен…..

Малик Отарбаев: Үзүлгөн жалбырак

Үзүлгөн жалбырак (аңгеме) Күзгү жел дуулдап, тал бутактарындагы акыркы жалбырактарды учуруп алып кетип жатты. Жабагы булуттар жапырт жортуп, удургуп көчүп барат. Калың токой үңкүлдөп ыйлап жаткандай кулакка бир муңдуу, муңканган обон үзүлүп-үзүлүп жетет. Тоонун эңишиндеги азоо өзөн буркулдап, нугуна сыйбай ачууланып агат. Көркөм табият кечээги жаз мезгилин эңсеп, көздү ачып-жумганча зымырап өтө чыккан көңүлдүү мезгилдин өтө кыскалыгына наалыйт. Кара шамал үзгөн ар бир жалбырак ажал тырмагына илинген бир өмүр тариздүү. Бул жер – бейит  эле. Балким, ошондон болсо керек, өмүр менен өлүм, бул дүйнө менен чын дүйнө чектешип, үнсүз сүйлөшүп толугу менен…..

Антон Чехов: Кутучадагы адам

Кутучадагы адам Аңчылыктан кайтып келе жатышкан мергенчилер Мироносицкий айылынын четинде жайгашкан ыстарчын Прокофийдин сарайын түнкү башпаанек катары тандап алышты. Алар экөө болчу: бири – мал доктур Иван Иваныч, экинчиси – гимназия мугалими Буркин. Иван Иванычтын фамилиясы өтө таң калычтуу жана – Чимша-Гималайский деген эки ысымдын айкалышынан туруп, өзүнө таптакыр ылайык келбегендиктен губерниядагылардын бардыгы аны жөн гана ысмынан жана атасынан атынан чакырыша турган; ал шаардын жанындагы атканага жакын жерде жашачу жана аң уулоого жөн гана таза аба менен дем алуу үчүн келген. Ал эми гимназия мугалими Буркин болсо, жыл сайын жай толугу менен…..

Мукагали Макатаев: Сыйын маган, Эй, өмүр, сыйын маган, Сыйыңды алам мен сенин буюрбаган!

Музага Отурганын карачы эргүүм келбей, Кайда кеттиң? О, Муза! Куюн желдей. Оозумду ачсам өпкөмдөн жел үңүлдөп, Каңгыраган ээсиз тегирмендей. Муздатат жанымды ээ-жаа бербей. Жел үңүлдөйт, желпинип, керип көөдөн, Эргүүм келбей отурам эмнеге мен?! О, Муза! Кайдасың сен ээликтирген? Жалын менен отко гана эрк берген, Шеригим, кайдасың сен, мен ишенген? Дептер жатат барагы ачыла албай, Ачылбастан чын эле калганыбы-ай! Ойлор жатат эңсемди бир көтөртпөй, Тонна-тонна коргошун салмагындай. О, Муза! Убарага мынчалык салганың-ай! Үмүттөнүп күтөмүн сенден жигер, Берээр болсоң, бийиктик, тереңдик бер! О, Муза! Маган узак жолуңду бер! Кайыптан кел да, мени толугу менен…..

Антон Чехов: Айлакер

Айлакер Кеч курун эки дос Невский проспектиси менен өткөн-кеткен тууралуу кобурашып келе жатышты. Анда-мында үйдүн морлору менен чиркөөнүн төбөсүндөгү ача темирлер кылтыйып уясына батып бара жаткан күн нурларына жылтырайт. Аба жаз жыттанат…. -Өлбөгөн жанга жаз келет! – деген ушул деди достордун бири экинчисин колдон алып. –Келбей кара жерге кирсин!-деди беркиниси. Жаз айынын неси жакшы, жердин бары баткак, өпкөсүнөн кагынып жөтөлгөн эле адамдар. Анан калса, дача ижарага алуу керек… анын бары акча… Сен Павел Иваныч, элеттик болгондуктан, албетте муну түшүнбөйсүң. Силер, элеттиктер дегеним, кайсы бир жазуучу белгилеп кеткендей жер астын-үстүн болуп толугу менен…..