Расул Гамзатов: “Айтарым бул: турсам мен оттой жанып, Догдурга эмес сүйүүгө милдеттүүмүн”

Расул Гамзатов, ДАГЕСТАН эл акыны   Булбулдун ыры Булбулдун ырын уктуңбу? Угулат анда салтанат. Ырдайт ал эмне тууралуу? Белгисиз бойдон калган сыр. Мекенди ырдайт кайталап, Тажатмак аны башка ыр.   Коркок «Жашыргын мени, апаке, Корккондон денем муздады. Не кылам? Ал улууңду, Жүрөгүм мыкчып эзилет» «Алып кой уулум мурутту, Таштагын канжар, тумакты Салынып мобул жоолукту, Мүрзөгө киргин тезирээк.   ***** Менин агам кеткен бойдон солдатка, Курман болду Волгадагы кармашта. Энем болсо элесине жалынып, Дайым жүрөт кара жоолук салынып.   Ойго батып, чүнчүп кеттим, басынам, Өткөнүмө мен агамдын жашынан.   Неберем менен толугу менен…..

Малик Отарбаев: Бүр ачуу (аңгеме)

Казак адабиятынан Малик Отарбаев Бүр ачуу Аңгеме Сүттөй жарык айлуу түндө кең талааны баштарына көтөрө, алка-шалка түшүшүп, күүлдөшүп отурушкан. Күлкү аралаш кызуу аңгемеге кара макмалдай көөлгүгөн айлана да кулак түрүп калгандай. Кээ-кээде домбура чертилип, ыр ырдалат. Бүтүндөй купуя сырга толгон коңур обон тилсиз табигатты терметип, тоо менен таштын жүрөгүн жибиткендей. Капыстан… Кулакка дүп ургандай жымжырттык орноду. Айлана-тегерек демин ичине тартып, жымжырт боло түштү. Жанагы эле көңүлдүү аңгеме да эми жалкоо кишинин кыбыраган кыймылына окшой түштү. Тымтырс түндүн жымжырттыгы жасмыктын данындай болгон жүрөгүн жанчып, көңүлүн коркунуч тооруду. Мындайда заңкылдап тула боюңду толугу менен…..

Михаил Дымов: Балдар Кудайга жазышат. 3-бөлүм

Кайрадан көрүшкөнчө, Кудай! – Менин Серёжка деген досум бар. Дайыма мээрим тилеп, жетпей жүрөт. (Костя, 2-кл.) – Сени даңктаган, Сага жагабы? Мага абдан жагат. (Леня, 3-кл.) – А Сен билесиңби, биздин Галя таеже үчүнчү күйөөсүн төрөгөнү калды. (Рая, 4-кл.) – Мен ыр жаздым. Алар уяттуу. Мен аларды эч кимге көргөзө элекмин, бирок Сага, Кудай, мен көргөзөм. Мына: Чоңдор ыйлайт жашы менен, Чоңдор ыйлайт карек менен. Балдар ыйлайт жашоо менен, Балдар ыйлайт жүрөк менен. Эгер чоң ыйласа баладай, Анда ал чын ыйлап жатат. (Марик, 4-кл.) – А Сен билесиңби, мен математикадан толугу менен…..

Михаил Дымов: Балдар Кудайга жазышат 2-бөлүм

2-БӨЛҮМ Арбын  жашоо, Кудай! –Күзгө караганда, жазгы жаратылышты сен кооз кыла аласыңбы? Жаанды өчүрчү. (Яна, 3-кл.) –Кудай, жекшембиге чейин үч долларды алты кылганга ой жөнөтчү. Бирок бирөөдөн карыз алганды жөнөтпө. Бул идеяны биринчи үч долларга жөнөткөнсүң. (Алик, 4-кл.) –Суранам, биздин үй бүлөнү тиги дүйнөдө да чогуу болгудай кылчы. Болбосо апам үчүн бейиш да бизсиз тозок. (Саша, 4-кл.) –Жаз биротоло келгидей кылчы. (Жора, 4-кл.) –Мага үмүт берчи. (Зорик, 4-кл.) –Суранам, күндү күйгүзчү, биздин үйдө жылыткычты өчүрүп салып, энем үшүүдө. (Рая, 3-кл.) –Мени автоматка айландырып салсаңчы. Эчтеке кылбай эле акча алып турган. толугу менен…..

Орхан Сөйлемез: Чыңгыз Айтматовдун романдарындагы тагдыр жана тагдырга болгон ишеним

Чыңгыз Айтматовдун романдарындагы тагдыр жана тагдырга болгон ишеним Чыңгыз Айтматовдун “Тоолор кулаганда” (Түбөлүк колукту) романынын башкы маселеси, “тагдырдын” адам жашоосуна тийгизген таасирин окурманга жеткизүү болгон. (Айтматов 2007) Романдын өзөгүнө үңүлгөнүбүздө тагдыр түшүнүгүн башкы бөлүмдөрдө аныктама берип, чечмелеп отурган жазуучу, кийинки бөлүмдөрдө ар кайсы каармандарынын өмүр жолунда бул ойлорун дагы да тереңдетип отурат. Айтматовдун ою боюнча “тагдыр” аныктоочу жана тартипке салуучу жападан жалгыз күч. Анын иштөө принциби эч бир жан тарабынан жандырылып жиберилиши мүмкүн эмес; тек гана акыл-эстин күчү менен белгилүү бир өлчөмдө гана аңдап билүүгө боло турган нерсе. Ал дагы толугу менен…..

Михаил Дымов: Балдар Кудайга жазышат

Балдар Кудайга жазышат Автордон Бул китеп жөн жерден пайда болгон жок. Китептеги каармандар биздин жашоонун жүзү, күзгүсү, камертону экенин билбей жөн гана биз менен катар жашап келишет. Алардын өзүлөрүнүн өзгөчө дүйнөсү, биз, чоңдор кылчайып карабай алыстап бараткан дүйнөсү бар. Жана канча алыстаган сайын бизге бул өлкө – балдардын өлкөсү түшүнүксүз болууда. А балдар жакшылык жана жамандык, намыскөйлүк жана арсыздык, адамгерчилик; алардын өзүнүн талаптары бар жана балдар түбөлүктүккө тең ата “сен” деп кайрылышат. Израилдин борбордук “Вести” гезитинде иштеп жүрүп, америкалык жазуучу Стюарт Хемплинин китебинен үзүндүлөрдү окуп калдым. Бул кичинекей америкалыктардын Кудайга толугу менен…..

Роберт Рождественский: Мен кинодублёрмун. Уктуң беле бул кесип жөнүндө?

Роберт Рождественский ***** — Сүйүүмдү берейинби сага? — Берчи. — Ал ылайда да. — Ылайдагы сүйүүңдү бер. — Төлгө салгым келет… — Төлгө салчы? — Сура. — Мисалы, эшик чертсем… — Киргизем. — Эгерде, чакырсам… — Барамын. — Анда эгер, бактысыздык? — Бактысыздыкка да. — Эгерде алдасамчы? — Кечиремин. — “Ырда!” – буйруйм сага… — Ырдайм. — Досуңа эшикти жап… — Жабам. — Айтсам сага: өлтүр! — Өлтүрөм. — Айтам сага, өл! — Өлөмүн. — Эгер чакап кетсемчи? — Сактаймын. — Эгер жаның ооруса? — Чыдайм. — Эгер дубал болсочу? толугу менен…..

Назым Хикмет: Таарынуу бул – “Сени сүйөм”, “Баш тартпадым” дегендик

Түрк адабиятынан   Назым Хикмет Таарынуу Билесиңби таарынуу не? Таарынуу бул- чынчылдык, балалык. Жалганы жок тазалык! Таарынуу бул – “Сени сүйөм”, “Баш тартпадым” дегендик. Таарынуу – наз, Сени жакын көргөндүк. Мен да сага таарындым!..   Таарынганым ачуум дагы, кечирүүм. Кетпегеним, Кете албаган чечимим. Өзүң түшүн мага кымбатсың баарынан. Мен да сага таарынгам…   Жемал Сүрея Сен келсең… Дал азыр тереземден, Көргөзүп карааныңды, Сен келсең… Келсең экен! Бакыттын көз жаштары, Көзүмдөн тегеренсе.   Макулмун, эсеп бербей, Макулмун, унчукпасаң. Эч нерсе айтпай дебей, Үн сөзсүз тынч уктасак.   Үңүлүп көздөрүңө, Көзүңө көзүм толугу менен…..

Магжан Жумабаев: Эмне кылса ал ажалдын өз эрки, Кубат берет мага сулуу нур көркү

Пайгамбар Устремляя наши очи, на бледнеюший Восток. Дети скорби, дети ночи, Ждем, не придет ли наш Пророк. Мережковский   Күн батышты караңгылык каптаган, Күнү батса, кайра таңы атпаган. Түнөрүп тур, түндөн туулган перилер, Өз Теңирин таманына таптаган.   Күн батышты караңгылык каптаган, Бир да жылдыз асманында жанбаган. Түн баласы өз Теңирин өлтүрүп, Табынганга башка Теңир таппаган.   Күн батышты караңгылык каптаган, Бир дагы жан түндө тынчып жатпаган. Билген эмес «ыйман» деген нерсени, «Курсак» деген сөздү гана жаттаган.   Түн баласы… Түн жолуна түшкөн ал, Сакоосуң деп Муса тилин кескен ал… толугу менен…..

Ли Бо: Чөктү недир көңүлүм, Жүрөгүмдө – кусалык

Москвада, орус тилинде “Детская литература” басмасынан 1987-жылы Ли Бо и Ду Фу “Избранная лирика” деген аталышта жарык көргөн китептен Ли Бо  I Табият жөнүндө ырлар   Лушань тоолорунда Түштүк-чыгышка Беш карыя чокусуна карап турганым Турам карап чокусун Беш карыя, Лушанга, түштүк-чыгыш жагына.   Ал асманга көтөрүлө бой керип, Алтын гүлдөй жаркырайт нур чагыла.   Анда болсом, айлана бүт көрүнмөк, Көз кубантып, олтургандай тагыма.   Арман болбос, ошол жерде мен жашап, Анан өлсөм, тагдырыма багына.   Тоонун чокусундагы храм Мен тоонун чокусунда Түнөймүн ээн храмга.   Жетчүдөй созсом колум, Жылтылдак жылдыздарга.   толугу менен…..