Айдарбек Сарманбетов: “Адабиятты булгабоо керек, жазган соң мыкты, жаңы чыгарма жазуу зарыл…”

Айдарбек Сарманбетов: “Адабиятты булгабоо керек, жазган соң мыкты, жаңы чыгарма жазуу зарыл…” adabiyat.kg сайты кат куржунуна келип түшкөн акын-жазуучулар менен болгон мыкты маектерди эскерүүлөрдү, окурмандарга тартуулап келет. Жазуучу, котормочу Айдарбек Сарманбетов агайыбыздан келген Олжобай Шакир менен болгон маегин окурмандарга сунуштайбыз. –Айдарбек байке, соңку жылдары абыдан өндүрүмдүү иштеп атат көрүнөсүз. Китептериңиз чыгып, чыгармаларыңыз башка тилдерге которулуп, өзүңүз да түрк тилдүү элдердин көрүнүктүү жазуучуларын кыргызчага оодарып, айтор, алыс-жакын боордош элдердин адабият өкүлдөрү менен тыкыс алака мамиле түзүүгө жасаган аракеттериңизге салабат. Кепти ошол жааттан баштап берсеңиз… -Ооба, көптөн бери ой багып жүргөн “Жанбүдөө” толугу менен…..

Айнагүл Базарбаева: “Ырды булуттун үстүндө олтуруп жазгым келет…”

Жан толгоо Акын жана журналист Айнагүл Базарбаева: “Ырды булуттун үстүндө олтуруп жазгым келет…” – Айнагүл, кыргыз поэзиясына 90-жылдардан кийин келген жаңы толкундун агымында сен да бар элең. Бирде көрүнүп, бирде көрүнбөгөн Саманчынын жолундай болуп кайда жүрөсүң? – Балким, адабият айдыңында көрүнүп-көрүнбөй жүрүшүм мүмкүн. Бирок, өз казанымда өзүм кайнап эле келатам. Бир кездери мамлекеттик кызматтарга да аралашып кеткенимди жашыра албайм. Саясат биз үчүн эмес экен. Ыр жазгандардын, дегеле чыгармачыл адамдын жан дүйнөсү эркин болуусу керектигин өзүң жакшы түшүнөсүң да. Ойлоп көрсөм, бизге окшогондорго гезитте, болгондо да же адабий же маданий гезитте толугу менен…..

Сейит Жетимишев: “Ажалдын да, мезгилдин да алы жетпеген нерсе – чыгарма”

Эл жазуучусунан эскирбеген дил маек   Айтылуу эки томдон турган “Эл арасында” романынын автору Сейит Жетимишев агай менен төмөнкүчө маек курганбыз. – Сиз Кудайга ишенесизби? – Кудайды бар деп да, жок деп да эч ким айталбайт. Бирок, мен өзүмчө ишенем. – Жашоодогу принцибиңиз кандай? – Табиятта кыпындай да калп жок, табият кызылдай чындык. Колумдан келишинче ошол табияттай жашайм. Демек, алымдын келишинче табияттагы чындыктай аракет кылам. – 2016-жыл “Маданият жана тарых жылы” деп жарыяланды. Буга сиздин мамилеңиз кандай? – Мамилем оң. Жакшы. – Мамилеңиз оң болсо, жакшы болсо, кандай ойлорго келдиңиз? толугу менен…..

Машайык Эргешов: “Атамды баладай таза бойдон кетти дешти…”

Өмүр бизден өтүп кетсе… Машайык Эргешов: “Атамды баладай таза бойдон кетти дешти…” Бөлүнсөк көз жашымсың, Ата Журтум, Ыр жазган дептериме тамчылаган. Туяктан жүрөк каны агып жаткан, Күлүккө окшоп кетем кансыраган – деген оттуу саптарды жазып, кыргыз адабиятынын асманында башкаларга окшобогон алоо саптары менен түбөлүктүү ордун тапкан акын Тургунбай Эргешовду кимдер билбейт. Кырчындай болгон 35 жаш курагында бул жарыкчылык менен кош айтышып, тирүүсүндө бир да китеби жарык көрбөстөн арманы ичинде кете берди. Бирок талант дегениң дат баспаган алтын сыяктуу. Акындын мурасын эл ичинен жыйнаган тун уулу Машайык “Булбулдардын тукуму аз” деген толугу менен…..

Кубатбек Жусубалиев: “Жалгыз учкан куш бийик учат”

“Жалгыз учкан куш бийик учат” (К.Жусубалиевдин бейнесине сүртүмдөр) Бул макаламды чыгармачылык дүйнөдө кайталангыс жолун тапкан жазуучу, ойчул жана инсан Кубатбек Жусубалиевдин 70 жылдыгына арнайм. Мен терең сыйлаган жазуучу жашаган Алайдагы Кердегей айылына мындан 5-6 жыл мурда атайылап аваз кылып барганда жазылган эле. Облустук гезиттен башка басма сөздө жарыялана элек. “Менин диним — Акыйкатты табышкан өлбөс адамдардын дини” Акыйкат жолуна түшүп, биз топурап бараткан көрпенделик турмушубуздан ат чабым алыстап кеткен улуу замандаштарыбыздын бири Кубатбек Жусубалиевдин (бул кишини азыр же жазуучу, же ойчул, же залкар инсан — кандай атаарыңды да билбейсиң) көбүбүзгө толугу менен…..

Аскаралы Ражабалиев: “Акындык өнөр жеңил “оокат” эмес”

Чыгармачылыгы элет жеринде, эл ичинде тамыр жайып, бутак-шактап көктөгөн жазуучу Аскаралы Ражабалиевдин “Бейиш төр” аталыштагы жыйнагы 2019-жылы жарык көрүп, адабият жана окурмандар чөйрөсүндө жакшы баага арзыды. Бул жыйнакка кирген аңгемелерде, повесттерде жана публицистикаларда өзү жашаган Баткен аймагынын табигый сулуулугун, бейиш төрүн, колориттүү жашоосун жана ажайып бай тилин даңазалай алыптыр. Жазуучу менен анын жаңы китеби жана жалпы чыгармачылыгы жөнүндө маек курдук.   -Аскаралы мырза, жазуучулук өнөргө кызыгууңуз кандайча ойгонгон? Канча жашыңызда колуңузга калем алгансыз? -Анда мен 7-класста окуучумун. Бир жолу колхоз китепканасынан Мукай Элебаевдин “Узак жол” аттуу китебин алып окуганым эсимде. толугу менен…..

Алтынай Темирова: Китебим 5000 нускада чыгып, бет ачары Москвада өттү

– Алтынай эже, “Ай конгон тоо” (“Лунная Гора”) аттуу жаңы китебиңиз кут болсун! Интернационалдык жазуучулар союзу тарабынан Москвадан чыгарылган экен. “Тушоо кесерин” да ошол жактан өткөрүп келдиңиз. Кандайча ал жактан чыгарып калдыңыз, бет ачар кандай  өттү? – Ракмат, жакшы өттү баары. Буга чейин 2018-ж. “Автограф” деген жамааттык жыйнакка, 2019-ж. Пушкиндин 220 жылдыгына арналган жыйнакка, Байронго арналган жыйнакка ыр топтомдорум чыгып, жакшы баага арзыгам. “Пушкин” сыйлыгынын, “В.Набоков” жана “Антуан де Сент-Экзюпери” атындагы сыйлыктардын дипломанты болгом. Анткени, бардыгы конкурстук негизде болчу. Бул китебимдин чыгышына да, бир конкурс себепчи болду. Анда, жарым гранттык толугу менен…..

Маржан Ершу: Өлөң – деген ажайып аалам

Маржан ЕРШУ: «Өлөң –  деген ажайып аалам» «Манас» жана Ч.Айтматов Улуттук академиясында 4-март күнү казак  акыны Маржан Ершунун «Жүрөгүм» аттуу ырлар жыйнагы акын, котормочу Алтынай Темированын котормосунда кыргыз окурмандарына тартууланды. Эки элдин чыгармачылык байланышына көпүрө болгон чыгармачылык кече бүткөн соң автор менен маектешүүгө үлгүрдүк. «Ушул китептен менин тагдырым, махабатым, мүнөзүм менен тааныша аласыздар» деп кубанычын тең бөлүшкөн акын абдан жакшы маек куруп берди. Эмесе, маекти толугу менен назарыңыздарга сунуштайбыз. –Маржан эже, кыргыз элине кош келдиңиз! Ырларыңыз кыргыз тилине которулуп, окурмандарга жол тартып отурат. Колубузда “Жүрөгүм” жаңы китеби. Китепти колуңузга алганда толугу менен…..

А.Акималиев: Дөөлөрдүн кичинекей аялды сүйүп отурууга убактысы жок

Адабиятка сырттан көз салып жүргөн кээ бир окурмандар тамаша-чынын аралаштырып “Мамлекет адабият менен маданиятка көңүл бурбай калгандан бери көпчүлүк калемгерлер чыгарма жазбай башка иштер менен алектенип кетти. Бирок жалгыз гана Алик Акималиев тээ союз учурундагы акын, жазуучулардай эле эч жерде иштебей чыгармачылыктын артынан түшүп, догурунуп болсо да ыр жазып жүрдү. Ошол гана чыныгы акын экен” деп калышат. Бул сөздүн чындыгы бардай. Себеби жеке мен бу киши менен тааныш болгондон бери (он беш жыл аралыгында) аны көчөдөн дайыма өзүнүн кол жазмалары, ар кандай гезит-журналдар, ким бирөөнүн же өзүнүн китептери салынган кытай толугу менен…..

Акын Т.Үмөталиев менен адабиятчы, сынчы К.Асаналиевдин маеги

К.Асаналиев: Мындан бир нече жыл мурда “Вопросы литературы” журналында совет поэзиясынын көрүнүктүү чебери М.Исаковскийдин “Качанга чейин?…” деген өтө курч макаласы жарыяланганы эсиңиздедир. Акын ал макаласында орус совет поэзиясынын өсүштөрүн белгилеп, анда сөзсүз зор таланттардын бар экенин айтып келип, өзүнүн макаласынын пафосун поэзиядагы терс көрүнүштөргө, ырдагы маанисиздикке, графоманияга арнаган эле. Мына эми дагы ошол эле “Вопросы литературы” журналынын өткөн жылкы санында сынчы В.Соловьевдин макаласы менен азыркы учурдагы орус поэзиясынын ал-абалы, өсүш традициясы жөнүндө дискуссия ачылып, азыр да уланып жатат. Мен булар жөнүндө айтып жаткан себебим, Сизди азыркы учурдагы кыргыз поэзиясы жөнүндө талаш-тартышка толугу менен…..