Кеңеш Жусупов: Бир тамчы суу

Бир тамчы суу Балдар, мен силерге таалим болор икая айтып берейин. А дегенде жомоктун башын угалы. Алатоо тоолорунун чокуларынан жайы-кышы ак кар, көк муз кетпейт. Булут оролгон долу көк музга кимдин күчү жете алат? Ойлонуп көргүлөчү. Таппадыңарбы? Силер күндүн нурун унутуп койдуңарбы? Атам замандан бери тоңгон музду бир гана күндүн нуру козгой алат. Дүйнөдө андан күчтүү, кубаттуу эч нерсе жок. Жакында ошол көк муздан сарыгып бир тамчы суу пайда болуптур. Бул күндүн илебинен экенин билдиңерби?! Бир тамчы суу муздун бурчунан салаңдап турса, капылеттен ага тил бүтүптүр. Андай немеге ат койбосок толугу менен…..

Казат Акматов: Күкүк

Күкүк Эрте жаздан баштап канаттуулардын бардыгы уяларын сала башташты. Бир гана күкүк эч нерсе кылбай бекерпоз жүрдү. Эрте жатып кеч турат. Ошенткен сайын, билесиңер го, уйку ого бетер күчөйт эмеспи. Ошентип жаз аягы болгон кезде куш аттуунун баары уяларына кирип, жалгыз гана күкүк ай талаада калды. «Кү-күк! Күкүк!» деп ыйламсырайт. Бирок бир да канаттуу аны уясына киргизбейт. Туура да, ар ким эле өз уясында тынч эс алып жашагысы келет эмеспи. – Айе, сен эмне уя салып албайсың өзүң?! – деди Сагызган ага боору ооруп. – Салат элем го, бирок ылайыктуу толугу менен…..

Өмүрбек Дөлөев: Мен мекендин чырпыгы

Бир-бирине оп-окшош Ойлорумду бийлеген, Жумушу жок жүрбөгөн. Кумурскадай балбандан, Күчтүүлүктү үйрөнөм. Кумурскадай көрүнөт, Трактор вагон сүйрөгөн.   “Каз таман да” тынчы жок, “Каткырык” салып уйку жок. Шамал, жаан, кар билбей, Талааларга ыры-от. Кумурска менен трактор, Бир-бирине оп-окшош.   Бөбөгүм “Улуулардай болсом” деп, Мен аларды туураймын. Билбегеним үйрөнүп, Өзүмчө эле жыргаймын. Менден калбай чодоңдоп, Сен да мендей болгуң бар. Келбесе да колуңдан, Меникиндей ойнуң бар. “Коёнго чөп, жем берем”-деп, Күндө мени ээрчийсиң. Он жыгылып, он туруп, Улам тыңып, телчийсиң. Коё бербей оюңду, Аткартасың айтканың. Суктанамын мунуңа, Эрктүүлүктөн кайтпагын.   Сүзөөнөк козу толугу менен…..

Нургазы Ахмедулин (Миңкара): Айткылачы, ким кыйын?

Түш Төмөн жакты карасам: Үй үстүндө баратам.   Мышык итти кубалап, Жүргөн экен “ураалап!”   Коён кармап карышкыр, Тишин жулуп салыптыр.   Топтой тепкен түлкүнү, Көрдүм баатыр кирпини.   Эл кызыкка батыптыр, Балык ырдап жатыптыр.   Чычкан, короз экөөлөп, Пилди жүрөт жетелеп.   Кээде-кээде желдирип, Пилди жүрөм мен минип.   Пилден жерге куладым, Чуулдады кулагым.   Мына кызык, керемет! Кулаганым керебет!             Сен дагы Күн мээрими төгүлүп, Тоо башынан торолду. Тунук мөлтүр тамчылар, Тып-тып тамып жоголду.   Суулар тунуп, кашкайып, Колот ылдый жүгүрөт. Күнгө  ыраазы болгондой, Балатылар күбүнөт.   толугу менен…..

Мидин Алыбаев: Китеп жана Эркинбек

Китеп жана Эркинбек Рас, Биздин Эркинбек, Магазинден алат Нечен түрдүү китеп. Ал, Биологиядан, Географиядан, Адабияттан, Маданияттан Баарынан жыят. Сандыкка салат, Терезеге жыят, Антпесе– Кай жакка сыят? Бирок, Биздин Эркинбек, Окуймун деп, Ачып карабагандыгы уят.   Анын үйүндө: Пушкин, Некрасов, Толстой! Томдор толуп жатат– Ой, о-ой. Бирок, Эркинбек, окубаган соң кантет анан – Кары Толстой?– капа болбой! Бир күнү Эркинбек, Алып дагы, Жаңы Китеп. Жаңы китеп, Таң калды, Эски китептерди тиктеп. Чочуп кетти, Жүрөгү “дик” деп. Себеби: Көбү турат кирдеп, Бир тобун таштаган Жөн эле бүктөп. Саламдашып туруп, Жаңы китеп сурады: толугу менен…..

Керез Зарлыкова: Илбериңки бала

Илбериңки бала Улан сабактан тарап, үйүн көздөй келаткан. Алар шаардын микрорайондорунун бириндеги жаңы бүткөн тогуз кабат үйдө турушчу. Өздөрүнүн үйүнө жакындай бергенде бир карыя кишини көрдү. Анын айылдан келгендиги сырткы түрүнөн эле байкалат. Күн жылуу болуп турса да кийгени жылуу бешмант. Башында ак калпак. Тээ обочороокто жүгү да бар өңдөнөт. Кабат-кабат үйлөрдүн улам бирин карап бушайманданат. Чоң атанын жанына келип, салам айтты: -Ассолом алейкум, чоң ата! -Алеку салам, уулум. Чоң ата өзүнүн алдында турган ак көйнөк, кара формачан, портфель асынган татынакай балага назарын салды. -Ии балам, кайдан келатасың? -Мектептен, чоң толугу менен…..

Алик Акималиев: Кел, ойнойбуз ушуну (балдар үчүн)

Мен бешик термете алам, а сенчи? Жел бешиги термелип, Жер бешиги термелип. Ай мончогу байланып, Күн мончогу айланып. Ал-лей, ал-лей, ай бөбөк, Ал-лей, ал-лей, ай бөбөк. Бешик боосу бек болсун! Бейкут күн-түн көп болсун! Бала мышык талашып, Бал каймагын жеп койсун! Ал-лей, ал-лей, ай бөбөк, Ал-лей, ал-лей, ай бөбөк. Аймончоктой алтын бол! Күнмончоктой күмүш бол! Анан бизге чачырап, Акылдуу бол! Сулуу бол! Ал-лей, ал-лей, ай бөбөк, Ал-лей, ал-лей, ай бөбөк.   Асан-Үсөн Булут ыйлап басылып, Күн күлүңдөп чачылып. Ой, ой! Кызык! Асманда, Кылыч турат асылып.   Түрлүү түстүү шоолалар, Көк толугу менен…..

Казат Акматов: Мансапкор күчүк (тамсил)

Мансапкор күчүк (тамсил) Короочу деген бир күчүк атак-даңк жөнүндө көп ойлончу болду. Өзү аябагандай уйкучу. Керээли кечке уктайт. Анан ойгонсо эле атак жөнүндө ойлоно кетет. Бир күнү ал атасына келип “музыкант болом” деген тилегин айтты. Атасы менен энеси ошого аябай сүйүнүшүп, Короочуну дароо эле музмектепке жетелеп барышты. Ал жерде келгендердин жөндөмүн текшерүүчү мугалим болот экен. –Кана, күчүгүм, рояльдын баскычтарын мен баскандай басып до-ре-ми-фа-соль-ля-си деген үндү чыгарчы, – деди мугалим. Күчүк дароо макул болуп рояльдын баскычтарын басса эле ав-ав, ав-ав деген добуш чыгат. Эки-үч саатча убара болду мугалим. Бирок күчүктөн ав-авдан толугу менен…..

Токтош Абыкеев: Көкөтай мерген жана анын эки уулу жөнүндө

Көкөтай мерген жана анын эки уулу жөнүндө Бар экен, жок экен, ач экен, ток экен, кылоосу Кызыл экен, бул жомоктун куйругу узун экен. Ошентип, байыркы өткөн заманда, бир Көкөтай деген бир колу сынык, бир буту аксак мерген жашаптыр. Анын эки аялы болуптур. Ал бир күнү Ак-Тоого барып, ак аркар атат экен. Ок тийген аркар зоодон-зоого тийип, зоодон ташка кулап, өрөөнгө түшкөндө кыйналып жатып аны атына араң артып үйүнө жөнөйт. Келгенде олжосун эшик оозуна таштаган Көкөтай: –Эй, катындар, мен баатырлык кылып, муну атып келдим! Эми мага түгөнбөс азык, жыртылбас чарык даярдагыла! толугу менен…..

Сулайман Рысбаев: Кара таштагы сыйкырдуу жазуу

Кара таштагы сыйкырдуу жазуу Кайсы өлкөдө, же кайсы элде экени белгисиз, бир канча жыл катары менен катаал болуп, эгин чыкпай, же чыкса бышпай, ачарчылык өкүм сүрүптүр. Ошол жылдары адамдардын ниети бузулуп, пейли качып, ыйман акчага алмашылат, колунан келгендер көр оокатка туйтунуп, алсыздар кор тутулат. Элде кайырчылар көбөйүп, ачкадан карылар менен балдар кырылат. Ата-энелери өз кара жандарын калкалап, балдарын чака тыйынга, жигиттер ар-намысын, кыздар абийирин сындырым нанга алмашат… Муну көрүп-билип туруп, адилет падыша элин эпке салалбайт, түз жолго баштай албайт, оор турмушту оңой албайт. Коңшу элдер далай кеңешин айтат, көп жардам толугу менен…..