Айдарбек Сарманбетов: “Адабиятты булгабоо керек, жазган соң мыкты, жаңы чыгарма жазуу зарыл…”

Айдарбек Сарманбетов: “Адабиятты булгабоо керек, жазган соң мыкты, жаңы чыгарма жазуу зарыл…” adabiyat.kg сайты кат куржунуна келип түшкөн акын-жазуучулар менен болгон мыкты маектерди эскерүүлөрдү, окурмандарга тартуулап келет. Жазуучу, котормочу Айдарбек Сарманбетов агайыбыздан келген Олжобай Шакир менен болгон маегин окурмандарга сунуштайбыз. –Айдарбек байке, соңку жылдары абыдан өндүрүмдүү иштеп атат көрүнөсүз. Китептериңиз чыгып, чыгармаларыңыз башка тилдерге которулуп, өзүңүз да түрк тилдүү элдердин көрүнүктүү жазуучуларын кыргызчага оодарып, айтор, алыс-жакын боордош элдердин адабият өкүлдөрү менен тыкыс алака мамиле түзүүгө жасаган аракеттериңизге салабат. Кепти ошол жааттан баштап берсеңиз… -Ооба, көптөн бери ой багып жүргөн “Жанбүдөө” толугу менен…..

Тайир Аширбай: Акын Эгемберди Эрматовдун эпикалык мурасы

Акын Эгемберди Эрматовдун эпикалык мурасы Көрүнүктүү акын Эгемберди Эрматовдун “Мухаммед пайгамбар” аттуу дастанын ушул кылымдын башында окуп чыгып, Баткен облусунун “Баткен Таңы” гезитине макала жазган элем (2002-жыл, 22-сентябрь, №34, 8-б.). Эмесе, аталган көркөм чыгарма жөнүндөгү чакан ой-пикиримди сиздер менен дагы бир ирет орток бөлүшөйүн. Автор жалпы түрк тилдүү элдердин адабиятында гана эмес, бүтүндөй мусулман журтчулугунун маданий тарыхында биринчи болуп, Мухаммед пайгамбарга арнап, абдан чоң масштабдагы адабий эмгекти жазды. Дастан китеп түрүндө эң алгач 2001-жылы жарык көрдү. Бул эпикалык туунду 11676 (он бир миң алты жүз жетимиш алты) ыр саптан турат. толугу менен…..

Михаил Дымов: Балдар Кудайга жазышат 2-бөлүм

2-БӨЛҮМ Арбын  жашоо, Кудай! –Күзгө караганда, жазгы жаратылышты сен кооз кыла аласыңбы? Жаанды өчүрчү. (Яна, 3-кл.) –Кудай, жекшембиге чейин үч долларды алты кылганга ой жөнөтчү. Бирок бирөөдөн карыз алганды жөнөтпө. Бул идеяны биринчи үч долларга жөнөткөнсүң. (Алик, 4-кл.) –Суранам, биздин үй бүлөнү тиги дүйнөдө да чогуу болгудай кылчы. Болбосо апам үчүн бейиш да бизсиз тозок. (Саша, 4-кл.) –Жаз биротоло келгидей кылчы. (Жора, 4-кл.) –Мага үмүт берчи. (Зорик, 4-кл.) –Суранам, күндү күйгүзчү, биздин үйдө жылыткычты өчүрүп салып, энем үшүүдө. (Рая, 3-кл.) –Мени автоматка айландырып салсаңчы. Эчтеке кылбай эле акча алып турган. толугу менен…..

Орхан Сөйлемез: Чыңгыз Айтматовдун романдарындагы тагдыр жана тагдырга болгон ишеним

Чыңгыз Айтматовдун романдарындагы тагдыр жана тагдырга болгон ишеним Чыңгыз Айтматовдун “Тоолор кулаганда” (Түбөлүк колукту) романынын башкы маселеси, “тагдырдын” адам жашоосуна тийгизген таасирин окурманга жеткизүү болгон. (Айтматов 2007) Романдын өзөгүнө үңүлгөнүбүздө тагдыр түшүнүгүн башкы бөлүмдөрдө аныктама берип, чечмелеп отурган жазуучу, кийинки бөлүмдөрдө ар кайсы каармандарынын өмүр жолунда бул ойлорун дагы да тереңдетип отурат. Айтматовдун ою боюнча “тагдыр” аныктоочу жана тартипке салуучу жападан жалгыз күч. Анын иштөө принциби эч бир жан тарабынан жандырылып жиберилиши мүмкүн эмес; тек гана акыл-эстин күчү менен белгилүү бир өлчөмдө гана аңдап билүүгө боло турган нерсе. Ал дагы толугу менен…..

Михаил Дымов: Балдар Кудайга жазышат

Балдар Кудайга жазышат Автордон Бул китеп жөн жерден пайда болгон жок. Китептеги каармандар биздин жашоонун жүзү, күзгүсү, камертону экенин билбей жөн гана биз менен катар жашап келишет. Алардын өзүлөрүнүн өзгөчө дүйнөсү, биз, чоңдор кылчайып карабай алыстап бараткан дүйнөсү бар. Жана канча алыстаган сайын бизге бул өлкө – балдардын өлкөсү түшүнүксүз болууда. А балдар жакшылык жана жамандык, намыскөйлүк жана арсыздык, адамгерчилик; алардын өзүнүн талаптары бар жана балдар түбөлүктүккө тең ата “сен” деп кайрылышат. Израилдин борбордук “Вести” гезитинде иштеп жүрүп, америкалык жазуучу Стюарт Хемплинин китебинен үзүндүлөрдү окуп калдым. Бул кичинекей америкалыктардын Кудайга толугу менен…..

Ризван Исмаилова: Башың жетсе булутка, түп-тегиңди унутпа (Жазуучу А.Койчиевдин романын окугандан кийинки ойлор)

Башың жетсе булутка, түп-тегиңди унутпа (Жазуучу А.Койчиевдин романын окугандан кийинки ойлор) Эсимде, биз советтик мектепте окуп жүргөн кезде тарых сабагынан берген маркум А.Иминжанов агайыбыз Чынгыз хандын согуштагы жортуулдарын айтып келатып, “эң каардуу, жеткен мыкаачы аскер башчысы кезектеги чабуулдарында кош бойлуу аялдардын ичин жарып, жаш балдарды чатынан айрып туруп, жүрөгүн сууруп алган” дегенде, сөздөрү көпкө чейин жадыман чыкпай, элестетип алып, кыйлага үрөйүм учкан. Кийин институтта окуп жүргөндө, В.Яндын “Чынгыз хан” романын окуп, бир беткей берилген баанын чын-төгүнүн айырмалай баштагам. Дүйнө жүзүн дүңгүрөткөн монгол императорунун тегин, ата-жотосунан бери изилдеп, анын өзү жана толугу менен…..

Зинакан Пасанова: Ысык-Көлдө Алыкул Осмонов 4 жыл жашаган үй

Ысык-Көлдө Алыкул Осмонов 4 жыл жашаган үй “Көлдө жүрдүм, көл боюнда бойлодум, Токсон ирет көргөнүмө тойбодум” (Алыкул) Жыл сайын Ысык-Көлгө дегдеп келем. Бала чакта бир көргөнүмдөн тартып түбөлүк арзуума айланган көлдүн кереметтүү сулуулугу менен көк ирим мөлтүр тунук суусунан башка да өзүнө тарткан дагы бир касиети бар. Ал улуу таланттуу акын Алыкул Осмоновго байланыштуу. Көл кылаасына келген сайын Алыкул акындын баскан-турган жерлерин, жашаган үйүн көрсөм деп эңсөөчүмүн. Таң эртелеп, же кечке жуук ээн калуучу жээкти бойлоп басып жүрүп анын элесин издеп, кыялымда сырдашчумун. Бирок, көп жылдар бою бул тилегим ишке толугу менен…..

Фатима Абдалова: Каала бийле, каала ырда, каала күл, Ууртуңа гүл кыстаруу – тилегим”

Сүйүнүч деген сүйүнүч “Эми сен, бир аз эле дурус нерсеге катуу сүйүнгөн адамсың да…” деген эле бир досум Ооба, ошондой, жазда жашыл үлүлдүн, Жайбаракат жылганына сүйүндүм. Көйнөгүмө же бутума илээшсе, Мертинтпейин деп, этияттап түшүрдүм.   Куштар таштап учуп кеткен уянын, Бузулбастан турганына кубандымм. Кансапардан куштар аман кайрылса, – Ойлоп багып, – балапандар чыгарын.   Ооба, ошондой, азга деле сүйүндүм, Азга деле көөнүм ооруп күйүндүм. Санаа тарттым куштар жазда келбесе, Капаландым өлгөнүнө үлүлдүн.   Сүйүнүч деген сүйүнүч да, сүйүнткөн, Күлдүрүп сени, күлкү атылган күңүрттөн. Сүйүнүчтөр аз же көп деп айтылбайт, Сүйүнүчтү толугу менен…..

Нурлан Калыбеков: Топурак элем, топурак, Айландым нурлуу кишиге.

Кел… (Калмурат Рыскуловго) Комузду чаап ташка, кылдарын аркан кылып, жаштыкты асып салдың, бул эмнең?.. Кайрыл артка! Катуу айтчу эмес элем, бул дүйнөңдө, кыйкырам арбагыңа тыяктагы, кайрылгын, кайрылгының жашоого быяктагы. Сурангын, жалынгының, көнгүнүң, макул болгун, Кудурет койгон ар бир талап, шартка! Кайра кел, кайра келгин, тозоктун, бейиштин да, бешиктин, бейиттин да, мекени болгон ушул жер бетине. Карачы, канчалаган жандар турат, акыйып, кезек күтүп, өтөбүз дешип жашоо сыноосунан, жер бети – сыноокана, көк бети – суроокана, сен эмес кудайлар да, самашып турат кайра төрөлүүнү. Макулук жаныбар да түлөп түшөт, дарак да, саргайган толугу менен…..

Маркабай Ааматов: Арылса экен азап, шордон аз улут, Ажал коштоп ээрчип алган ылаңдан?!.

Дүйнөнү дүрбөлөңгө салган таажывирус илдети бизди дагы кыйла түйшөлтүүдө. Сыркоологондор күн санап көбөйүп, илдеттин кесепетинен кээ бир жарандарыбыздан айрылып, аза күтүп жатабыз. Таажывирустун курмандыгы болгон замандаштарыбыз ылайым акыркылары болуп, элибиз тынч-аман жашоо кечирген күн келсе экен. Мындай кырдаалда биримдиктүү бололу, кайраттуу бололу урматтуу мекендештер. Эч ким, эч качан оорубасын! Элибизде, жерибизде тынчтык болсун! КРУЖС Башкармалыгы. Жашоо кумары Ажарланган өзгөчө бир ыраңдан, Агып түштү күн шооласы кыраңдан, Арылса экен азап, шордон аз улут, Ажал коштоп ээрчип алган ылаңдан?!. Жашоо сага кумарланам тосуп таң, Мөл булакта суу шорголоп кочуштан, “Э-ге-ге-гей, мен барм-ы-ы-н!” толугу менен…..